GESCHIEDENIS HERSENONDERZOEKSMETHODEN

Onderstaand staat beknopt de geschiedenis van de methoden en technieken om de hersenen te onderzoeken door de eeuwen heen weergegeven.

2500 VOOR CHRISTUS                                                                                                                                                                         

In die periode zijn theologen begonnen met het onderzoek naar de hersenen. Het woord ‘hersenen’ betekent in feite ‘’hart der zinnen’’. In die periode dacht men dat de zenuwen werden gezien als een soort bloedsomloop die de zintuigen voedde. Emoties werden toegeschreven aan het hart en andere organen.

TREPANATIE                                                                                                                                                                                   

In het jaar 2000 voor Christus geloofde traditionele culturen dat waanzin werd veroorzaakt door een boze geest in het hoofd. Door middel van schedeltrepanatie oftewel schedelboring zou de geest uit het hoofd kunnen ontsnappen. Na deze ingreep hebben mensen nog geruime tijd kunnen leven. Deze ingreep werd in het begin gedaan met behulp van vuurstenen en later met een boor. De beroemde filosoof Aristoteles zei in 335 jaar voor Christus dat een beschadiging van het hart een onmiddellijke dood betekende en men aan schade aan het hoofd kan genezen. Plato beweerde dat de hersenen het ‘’edelste’’ deel van het lichaam waren. Hersenen verbond hij aan ‘’rede’’ en ‘’lagere’’ en ‘’hogere’’ emoties aan bepaalde organen.

DE HERSENEN IN KAART GEBRACHT                                                                                                                                             

In ca 150 haar na Christus was Galenus van Alexandrie de eerste die de hersenen serieus bestudeerde. Dit werk werd pas in de late middeleeuwen in het latijn vertaald. Tijdens de renaissance maakte Leonard Da Vinci de eerste realistische tekeningen van de hersenen. Een Vlaamse anatoom ging in 1516 voor het eerst voor een groot publiek lijken ontleden. De France filosoof Descartes kwam met de theorie dat hersenen werken als een machine. Beslissingen van de ziel generen impulsen de weer in de juiste bewegingszenuwen en spieren in beweging zetten.

ZENUWCELTHEORIE                                                                                                                                                                             

In het jaar 1906 concludeerden twee Spaanse histologen dat zenuwcellen op zich staande cellen zijn die niet 1 vast netwerk zijn, maar informatie kunnen overdragen van de ene naar de andere cel. Na verder onderzoek kwamen er gedetailleerde kaarten en tekeningen van de hersenen en de organen die aan de hersenen gekoppeld zijn. De cyberneticus (onderzoekt de analogie tussen organische en machinale communicatie en besturingsprocessen) Karl Steinbuch (1917‐2005) legde de basis voor kunstmatige neurale netwerken en neuro‐informatica op basis van wetenschappelijk inzichten over de werking van het brein. Hierbij ging het om onderzoek naar de geheugenopslag en de logische verbindingen hiertussen. Deze opvattingen veranderden in de 19e eeuw omdat psychologen en psychiaters de macht van de filisofen en histologen overnamen. In die tijd was er bij de krankzinnigenverzorging sprake van een strijd tussen de medische benadering en de therapeutische benadering. Psychologen hielden zich in de 20e eeuw enkel bezig met de zichtbare en meetbare gedragingen van een organisme. Complex aangeleerd gedrag was met behulp van psychologen niet te verklaren in die periode.

COMPUTER                                                                                                                                                                                           

De differentiatiemachine is in de 19e eeuw gebouwd door de wiskundige Charles Babbage. Deze machine kon tabellen van veeltermen uitschrijven. In 1833 werd de ‘’analytische machine’’ geïntroduceerd die wiskundige bewerkingen kon uitvoeren. Deze machine werd gezien als een computer en met behulp van de amateurwiskundige Ada werden er een reeks instructies geschreven voor deze machine. Deze machine heeft nooit gewerkt en in 1938 werd de eerste elektronmechanische computer gebouwd door Konrad Zuse. In de jaren ’80 werd er onderzocht of de computer mentale programma’s in logische bewerkingen kon uitvoeren, het functionalisme (hersenen lijken niet op een computer).

RATIONELE WERKINGSMETHODEN                                                                                                                                                

Deze modellen proberen in te spelen op de output van de hersenen en niet op de input die doorslaggevend is. Sinds een jaar of vijftig wordt deze methode door marketingdeskundigen gebruikt en hierbij ging men ervan uit dat we eigen baas waren over gedachten en hierbij werd er niet gekeken naar onze gevoelens, gedachten en behoeften die de hersenen prikkelen. Dankzij nieuwe technologieën is het mogelijk om te kijken in het menselijk brein. Hieruit blijkt dat emotie een onderschat bestanddeel van het denken en doen is.

HERSENSCANMETHODEN                                                                                                                                                            

Er zijn drie methoden om scans van de hersenen te nemen, PET‐scans (Positron Emission Tomography), CAT (Computer Axial Tomography) en de FmRI‐scans(functional magnetic resonance imaging). Deze scans kunnen bij bewustzijn van de proefpersonen in de hersenen kijken. Met behulp van PET‐scans en CAT‐scans worden bepaalde processen in de hersenen in kaart gebracht, zoals de bloedtoevoer en afvoer in de hersenen en het zichtbaar maken van de hersenactiviteit. FmRI‐scans werken kleinschaliger dan de twee ander scans en laat de hersenen aan het werk zien.

NEUROGENESE                                                                                                                                                             

Neurogenese is de benaming voor het ontstaan van nieuwe neuronen (zenuwcellen). Door neurogenese zijn nieuwe inzichten onstaan op het gebied van plasticiteit van de hersenen. Plasticiteit betekent dat de hersenen het vermogen hebben om in reactie op een verandering in invoer van een interne of externe bron te veranderen en te reorganiseren. Hierdoor kunnen hersenen flexibel reageren op snelle veranderingen. [1]